Vacib qayda — sistem necə işləyir
DİM-in yerləşdirmə sistemi sizi tək bir mantiqə görə yerləşdirir: ərizədə yazdığınız sıra ilə yuxarıdan aşağı baxmaq və balınızın çatdığı ilk ixtisasa qoymaq.
Yəni, 1-ci yerə yazdığınız ixtisas üçün balınız çatırsa — siz oraya yerləşdirilirsiniz, qalan ixtisaslar yoxlanılmır. Birinci ixtisasa çatmırsa, 2-ciyə baxılır. Bu sıralamaya kimsə "ehtiyacla" baxılır deyil; bütün abituriyentlər üçün eyni avtomatik proses işləyir.
Nəticə: 1-ci yerə ürəyiniz olan ən yüksək hədəfinizi yazın. Aşağı yerlərə isə real ehtimalla əldə edə biləcəyiniz ixtisasları yerləşdirin.
Mərhələ 1 — Ərizə vermədən əvvəl hazırlıq
Sistemə daxil olmadan əvvəl bunları əldə hazırlayın:
- Abituriyent kodu və şifrə — DİM tərəfindən imtahan zamanı verilən.
- İmtahan nəticəsi — yekun balı, qrupu, fənn üzrə ballar.
- Şəxsiyyət vəsiqəsi məlumatları — sistem tələb edirsə.
- Hədəf ixtisasların qısa siyahısı — bu mərhələdə hələ tam sıra deyil, sadəcə uzun siyahı (15-25 ixtisas).
- İmtiyaz sənədləri — şəhid övladı arayışı, idman dərəcəsi sertifikatı və s.
Hədəf ixtisasları sec.az-ın ixtisas kataloqundan seçə, hər biri üçün keçid balı tarixçəsini Keçid balları səhifəsindən yoxlaya bilərsiniz.
Mərhələ 2 — İxtisas siyahısını qruplaşdırın
Uzun siyahıdakı ixtisasları üç qrupa bölün:
Hədəf qrupu (5-7 ixtisas)
Balınızın "çətin amma mümkün" düşdüyü ixtisaslar. Birinci 5-7 yer bunlara ayrılır.
Realistik qrupu (8-12 ixtisas)
Balınızın rahat çatdığı, sevdiyiniz, "minimum bunlardan birinə düşməliyəm" ixtisaslar.
Ehtiyat qrupu (3-5 ixtisas)
"Bal düşsə də belə düşə bilim" sənayisində dayaq nöqtələri. Ödənişli yerlər də burada.
Praktiki olaraq ərizədə 18-25 ixtisas yazmaq optimal hesab olunur. Çox az olsa, bal aşağı düşəndə qəbul olmama riski; çox çox olsa, sıralama qəti ola bilməz və "harasa" yerləşmə baş verir.
Mərhələ 3 — Sırama məntiqi
Sıralamanı qurarkən üç qaydanı əldə saxlayın:
- İstədiklərinizi yuxarıya, məcburiyyətdən qoyduqlarınızı aşağıya. Sıra sizin üstünlüyünüzü əks etdirməlidir.
- "Pulsuz arzu" → "Pulsuz reallıq" → "Ödənişli arzu" → "Ödənişli reallıq" ardıcıllığı ən geniş yayılmış patterndir. Birinci yerlərə pulsuz hədəfləri yazın, ortalara realistik pulsuzları, sonra ödənişlilər.
- Eyni ixtisası iki universitetdə ayrı-ayrı yerlərdə yaza bilərsiniz. "Hüquq — BDU" və "Hüquq — Bakı Slavyan" iki ayrı seçimdir.
Misal — II qrup, 580 ballıq abituriyent
- Hüquq — BDU (pulsuz) — ehtimal aşağı amma arzu
- Beynəlxalq münasibətlər — ADA (pulsuz)
- Hüquq — Bakı Dövlət (pulsuz, axşam)
- İqtisadiyyat — UNEC (pulsuz)
- İdarəetmə — UNEC (pulsuz) — bal rahat çatır
- Hüquq — BDU (ödənişli) — ödənişli ehtiyat
- İdarəetmə — Bakı Avrasiya (ödənişli)
- ...
Birinci sırada arzu — qəbul olmasanız da nə vaxtsa kədərlənməyin "yazsa idim" hissi qalmır. Ortada realistik — ehtimal yüksəkdir. Sonda ödənişli — final ehtiyat.
Mərhələ 4 — Elektron ərizəni doldurmaq
DİM-in saytında ərizəni doldurarkən:
- Hər ixtisas üçün universiteti, ixtisası və forması (pulsuz/ödənişli/xüsusi) seçin.
- İmtiyaz tələb edirsinizsə işarələyin və müvafiq sənədin skanını yükləyin.
- Hər addımda "Yadda saxla" düyməsini basın — internet pozulanda son saxlanan vəziyyət qalır.
- Ərizəni göndərmədən əvvəl çap et seçimini istifadə edin — fizikən kağız üzərində yoxlamaq səhvləri tapmağı asanlaşdırır.
- Müddət bitənə yaxın saatları gözləməyin — son saatda sistem ən yüklü olur, donma və yavaşlama ehtimalı yüksəkdir. 1-2 gün öncə bitirin.
Mərhələ 5 — Ərizə vermədən əvvəl yoxlama
Göndər düyməsini basmadan əvvəl bu 9 nöqtəni keçid edin:
- Hər ixtisasın düzgün universitetdə olduğunu yoxla (eyni adlı ixtisas bir neçə universitetdə var).
- Hər ixtisasın düzgün formada olduğunu yoxla (pulsuz / ödənişli).
- Birinci yerdəki ixtisas doğrudan da arzunuzdur?
- Sonuncu yerdəki ixtisas yerləşsəniz qəbul olmağı razılaşdığınız ixtisasdır?
- Eyni ixtisas təsadüfən iki dəfə yazılmayıb?
- Hədəf ixtisasınızın qrupu imtahan verdiyiniz qruplarla uyğundur? (III qrupda imtahan vermisinizsə, IV qrup tibb ixtisasını yaza bilməzsiniz)
- İmtiyaz sənədlərinin skanı oxunaqlıdır və düzgün yüklənib?
- Şəxsi məlumatlarınızda (telefon, email) çap səhvi yoxdur?
- Ərizənin ümumi sayı 18-25 aralığındadır?
Bu 9 yoxlama 30 dəqiqəlik investisiyadır, amma yerinə düşməyən ixtisas üçün 1 illik gözləməni qoruyur.
Tipik səhvlər
- Yalnız 3-5 ixtisas yazmaq. Sıra qısaldıqca riskli olur — bal sərhəddə düşsə qəbul olmama ehtimalı artır.
- Ehtiyat ixtisası unutmaq. Bütün siyahını rəqabətli ixtisaslarla doldurmaq, balın azacıq düşməsi halında yer qalmamasına gətirir.
- Sıralamanı bal əsasında deyil, "şöhrət" əsasında qurmaq. Birinci yerə yalnız ad uğrunda yazılmış ixtisas, bal çatmırsa boşluq yaradır.
- Universiteti unutmaq. Eyni ixtisas Bakı və regionlardakı universitetlərdə fərqli qəbul balına malikdir; sevmədiyiniz universitetdəki ixtisası yazmaq, qəbul olduqda peşmançılığa səbəb olur.
- Pulsuz formanı düşməsinin qarantisi hesab etmək. Eyni ixtisasın ödənişli formasını da əlavə etmək, ehtiyat təbəqəsi yaradır.
- Son saata gözləmək. Sistem son saatlarda yüklənir, internet itə bilər, sənəd skanı yüklənmir — bunların hamısı qaçılmaz olur. 24-48 saat öncə bitirin.
Əlaqəli oxu
Tez-tez verilən suallar
İxtisas sayı limiti var?
DİM ərizədə geniş sayda ixtisas yazmağa imkan verir (adətən 50+ ixtisas seçimi). Limiti DİM hər il öz qaydalarında elan edir; siyahıya nə qədər çox ixtisas əlavə etsəniz, o qədər çox alternativ qalır.
Sıralama nə qədər vacibdir?
Sıralama yerləşdirməni birbaşa təyin edir. Sistem yuxarıdan aşağı yoxlayır: balınız 1-ci ixtisasa çatırsa ora qoyulursunuz, çatmırsa 2-ciyə baxılır, və s. Ona görə birinci yerə ən çox istədiyiniz ixtisası, sonuncu yerə ehtiyat seçimləri yazın.
Pulsuz və ödənişli yeri necə seçim?
Sistem hər ixtisas üçün ayrıca seçim verir — pulsuz, ödənişli, xüsusi qəbul. Eyni ixtisası həm pulsuz, həm ödənişli yerə yaza bilərsiniz; sistem balınıza görə ən uyğununa yerləşdirir.
Ərizə göndərildikdən sonra dəyişiklik mümkündür?
DİM ərizə müddəti boyunca dəyişiklik etməyə icazə verir. Müddət bitdikdən sonra ərizə təsdiqlənir və artıq dəyişdirilə bilməz, ona görə son saatları gözləməyin — sistem bağlanma anında yüklənir.
İxtisas sırasını sec.az necə kömək edə bilər?
sec.az-da öz balınızı və hədəfinizi daxil edirsiniz, AI tövsiyə motoru hansı ixtisasların əlçatan, hansılarının yüksək rəqabətdə olduğunu və hansını ehtiyat siyahısına yazmaq lazım gəldiyini göstərir.
Ödənişli yerə düşsəm kredit götürə bilərəm?
Bəli — Azərbaycan banklarında "təhsil krediti" məhsulları var. Faiz dərəcələri 14-22% aralığındadır. Bunu götürmədən əvvəl ailənizlə və universitetin maliyyə dəstəyi proqramları ilə də danışın.
Sıralamanı sec.az ilə qur
Balını və hədəf ixtisaslarını daxil et — AI sənə optimum sıralamanı, ehtiyat təbəqələrini göstərsin.
İxtisas seçimi testinə başla →