Əvvəl bunu oxu: ixtisas seçimi nədir?
İxtisas seçimi abituriyentin DİM-in elektron sistemində hədəf ali təhsil proqramlarını (ixtisaslarını) üstünlük sırası ilə yazıb göndərdiyi prosesdir. Sistem balına və müsabiqəyə uyğun ən yüksək sıradakı ixtisasa avtomatik yerləşdirir.
Tək bir ərizə sənin sonrakı 4 ilini (və ardınca gələn karyeranı) müəyyən edir — ona görə hazırlıq bir gecədə deyil, aylar əvvəldən başlamalıdır.
9Əsas addım
72+Bakalavr ixtisası
53Universitet
50+İxtisas yazıla bilər
Addım 1 — Maraq dairəni təyin et
Sual: "Mən hansı işi sevərdim?" yox, "Mən hansı problemləri həll etməyə həvəs duyuram?". Birinci sual cavab vermir — ikinci sual peşə seçimini açır.
- Hansı dərslərdə vaxt sənə qısa görünür? Bu fənn = nüvə güclü tərəfin.
- Hansı problemlər üzərində öz-özünə çalışırsan? (kod yazmaq, mübahisə etmək, dizayn, hesablama, danışmaq…)
- Hansı sahədə oxuduğun bir məqalə səni 30 dəq aparır? Marağın bara mənbəyidir.
Addım 2 — DİM qrupunu seç
Maraqların və hədəf ixtisasın səni 5 DİM qrupundan birinə yönəldir. Qrup hansı fənlərdən imtahan verəcəyini təyin edir.
I qrup — Texniki
Riy + Fiz + Kim/İnf. IT, mühəndislik, kompüter elmləri.
II qrup — İqtisadi
Riy + Coğ + Az dili. Maliyyə, iqtisadiyyat, biznes.
III qrup — Humanitar
Tar + Az + Əd/Coğ. Hüquq, jurnalistika, dilçilik.
IV qrup — Təbiət
Bio + Kim + Fiz. Tibb, əczaçılıq, biologiya.
V qrup — Yaradıcı
Əsas fən + qabiliyyət imtahanı. Aktyor, dizayn, musiqi.
Addım 3 — DİM ixtisas siyahısını araşdır
DİM-in 2026 ixtisas kitabçasında 72+ əsas bakalavr ixtisası var. sec.az hər ixtisas üçün ayrıca bələdçi səhifə hazırlayıb: öyrənilən fənlər, karyera imkanları, keçid balı, tədris edən universitetlər və FAQ.
DİM ixtisaslar — tam siyahı →
Addım 4 — Balını hesabla
DİM 2026 bal düsturu:
Qəbul balı = (Test balı) + (Attestat balı × 0.3) − (Cərimə balı)
Hələ imtahan verməmisənsə, real bal proyeksiyası üçün 2-3 təcrübə testindən aldığın orta nəticəni götür. Bu rəqəm hansı ixtisaslara "real çatdığını" göstərəcək.
Bal hesablama bələdçisi →
Addım 5 — Keçid balları ilə müqayisə et
Hər ixtisasın son 3 il keçid balını yoxla. Praktik bölgü:
- Arzu zonası: sənin balından 10-30 bal yüksək olan ixtisaslar. Yerləşdirilmə şansı az, amma əgər bal nəticən yaxşı çıxsa, gözəl hədəfdir.
- Əsas zona: sənin balına yaxın (±10 bal). Real çatma ehtimalı yüksəkdir.
- Ehtiyat zonası: sənin balından 20-40 bal aşağı. Hər halda yerləşdirilməyini təmin edən "safety net".
Keçid balları 2026 →
Addım 6 — Universitet seçimini düşün
Eyni ixtisas BDU, UNEC, ADA və s.-də fərqlidir — proqram, tədris dili, kampus, karyera dəstəyi dəyişir. sec.az universitet səhifələrində hər birinin ixtisas siyahısı, kampusları və ünvanları göstərilib.
Addım 7 — Üstünlük sırasını qur
50+ ixtisas yaza bilərsən. Optimal strategiya: 3-5 arzu + 5-10 əsas + 10-15 ehtiyat. Sıralama vacibdir — sistem yuxarıdan aşağı yoxlayır, ona görə arzularını birinciyə yaz, ehtiyatları sonuncuya.
Sıralama "bal əlçatanlığına" yox, ÜSTÜNLÜYÜNƏ görə qurulur. Sistem hər halda balına uyğun olanlara baxır — sənin işin hansını daha çox istədiyini bildirməkdir.
Addım 8 — DİM elektron ərizəsini doldur
e-imtahan.dim.gov.az-a abituriyent kodunla daxil ol. Mərhələlər:
- Şəxsi məlumatları yoxla (ad, soyad, qrup).
- Hədəf ixtisasları üstünlük sırası ilə əlavə et.
- İmtiyaz tələb edirsənsə sənədləri yüklə.
- Pulsuz/ödənişli yerlərini ayrıca işarələ.
- Final yoxlamadan sonra göndər.
Müddət bitənə qədər dəyişiklik mümkündür — son saatları gözləmə, sistem yüklənir.
DİM ərizə — addım-addım →
Addım 9 — Yerləşdirməni gözlə
Sistem avtomatik yerləşdirir. Nəticə DİM tərəfindən rəsmi elan olunduqdan sonra universitetə təqdim olunmalı sənədlərin siyahısı və müddəti dəqiqləşdirilir. Bu mərhələdə tələsmə, rəsmi məlumatları gözlə.
Tez-tez verilən suallar
İxtisas seçimi nə vaxt başlamalıdır?
İdeal vaxt 10-11-ci sinifdir — qrup seçimi və hədəf ixtisaslar bu mərhələdə formalaşır. Ərizə isə imtahan nəticələri elan olunduqdan sonra (adətən iyun-iyul) DİM elektron sistemində verilir.
Hansı ixtisas mənim üçün ən uyğundur?
Uyğunluq 4 amilə baxır: öyrənmə zövqün, güclü tərəflərin, karyera dəyərlərin və bazar tələbi. sec.az AI tövsiyə motoru bu 4 amili balla birlikdə hesablayır.
Səhv ixtisas seçsəm nə olur?
Universitetin 1-2 illik təhsilindən sonra ixtisas dəyişdirmək mümkündür (transfer, daxili köçürmə) — amma vaxt itkisi olur. Bu səbəbdən ərizə öncəsi araşdırma kritikdir.
Bir ərizədə neçə ixtisas yazıla bilər?
DİM sistemində adətən 50+ ixtisas seçməyə icazə verilir. Tövsiyə: 3-5 arzu, 5-10 əsas, 10-15 ehtiyat — toplam 20-30 balansli siyahı.
İxtisas sırasını necə düzəltməliyəm?
Sıralama bal əlçatanlığına yox, ÜSTÜNLÜYÜNƏ görə qurulur. Sistem yuxarıdan yoxlayır: 1-ci ixtisasa çatırsansa ora qoyulursan. Ona görə ən çox istədiyin ixtisası birinci, ehtiyatları sonuncu yaz.
Ödənişli və pulsuz yerləri necə seçim?
Sistem hər ixtisas üçün ayrıca pulsuz/ödənişli seçimi verir. Eyni hədəf ixtisası həm pulsuz, həm ödənişli yaza bilərsən — sistem balına ən uyğununa yerləşdirir.
AI ilə ixtisas seçimini yarımca saatda et
Balını, qrupunu və maraqlarını daxil et — sec.az AI tövsiyə motoru DİM-in 1400+ ixtisasını sənin profilinə görə sıralasın.
İxtisas seçimi testinə başla →