Əvvəl bunu oxu: ixtisas seçimi nədir?
İxtisas seçimi abituriyentin DİM-in elektron sistemində hədəf ali təhsil proqramlarını (ixtisaslarını) üstünlük sırası ilə yazıb göndərdiyi prosesdir. Sistem balına və müsabiqəyə uyğun ən yüksək sıradakı ixtisasa avtomatik yerləşdirir.
Tək bir ərizə sənin sonrakı 4 ilini (və ardınca gələn karyeranı) müəyyən edir — ona görə hazırlıq bir gecədə deyil, aylar əvvəldən başlamalıdır.
9Əsas addım
72+İxtisas bələdçisi
53Universitet
15Koda qədər seçim (2026)
Addım 1 — Maraq dairəni təyin et
Sual: "Mən hansı işi sevərdim?" yox, "Mən hansı problemləri həll etməyə həvəs duyuram?". Birinci sual cavab vermir — ikinci sual peşə seçimini açır.
- Hansı dərslərdə vaxt sənə qısa görünür? Bu fənn = nüvə güclü tərəfin.
- Hansı problemlər üzərində öz-özünə çalışırsan? (kod yazmaq, mübahisə etmək, dizayn, hesablama, danışmaq…)
- Hansı sahədə oxuduğun bir məqalə səni 30 dəq aparır? Marağın bara mənbəyidir.
Addım 2 — DİM qrupunu seç
Maraqların və hədəf ixtisasın səni 5 DİM qrupundan birinə yönəldir. Qrup hansı fənlərdən imtahan verəcəyini təyin edir.
I qrup — Texniki
Riy + Fiz + Kim/İnf. IT, mühəndislik, kompüter elmləri.
II qrup — İqtisadi
Riy + Coğ + Tarix. Maliyyə, iqtisadiyyat, biznes.
III qrup — Humanitar
Az (rus) dili + Tar + Əd (DT) / Coğ (TC). Hüquq, jurnalistika, dilçilik.
IV qrup — Təbiət
Bio + Kim + Fiz. Tibb, əczaçılıq, biologiya.
V qrup — Yaradıcı
Buraxılış nəticəsi + qabiliyyət imtahanı. Aktyor, dizayn, musiqi, idman.
Addım 3 — DİM ixtisas siyahısını araşdır
DİM ixtisasların kodlarını və plan yerlərini hər il «Abituriyent» jurnalında dərc edir. sec.az 72+ əsas bakalavr ixtisası üçün ayrıca bələdçi səhifə hazırlayıb: öyrənilən fənlər, karyera imkanları, keçid balı, tədris edən universitetlər və FAQ.
DİM ixtisaslar — tam siyahı →
Addım 4 — Balını hesabla
DİM-in rəsmi qaydası (I–IV qruplar):
Qəbul balı = Buraxılış balı (maks. 300) + Qəbul imtahanı balı (maks. 400) → maks. 700
Qəbul imtahanının qapalı tapşırıqlarında hər 4 yanlış cavab 1 düzü silir; attestat qiymətlərinə görə əlavə bal yoxdur.
Hələ imtahan verməmisənsə, real bal proyeksiyası üçün 2-3 təcrübə testindən aldığın orta nəticəni götür. Bu rəqəm hansı ixtisaslara "real çatdığını" göstərəcək.
Bal hesablama bələdçisi →
Addım 5 — Keçid balları ilə müqayisə et
Hər ixtisasın son 3 il keçid balını yoxla. Praktik bölgü:
- Arzu zonası: sənin balından 10-30 bal yüksək olan ixtisaslar. Yerləşdirilmə şansı az, amma əgər bal nəticən yaxşı çıxsa, gözəl hədəfdir.
- Əsas zona: sənin balına yaxın (±10 bal). Real çatma ehtimalı yüksəkdir.
- Ehtiyat zonası: sənin balından 20-40 bal aşağı. Hər halda yerləşdirilməyini təmin edən "safety net".
Keçid balları 2026 →
Addım 6 — Universitet seçimini düşün
Eyni ixtisas BDU, UNEC, ADA və s.-də fərqlidir — proqram, tədris dili, kampus, karyera dəstəyi dəyişir. sec.az universitet səhifələrində hər birinin ixtisas siyahısı, kampusları və ünvanları göstərilib.
Addım 7 — Üstünlük sırasını qur
2026-da əsas ixtisas seçimində 15-dək ixtisas kodu yazmaq olurdu. Limiti tam istifadə et, məsələn: 2-3 arzu + 5-6 əsas + 5-6 ehtiyat. Sıralama vacibdir — sistem yuxarıdan aşağı yoxlayır, ona görə arzularını birinciyə yaz, ehtiyatları sonuncuya.
Sıralama "bal əlçatanlığına" yox, ÜSTÜNLÜYÜNƏ görə qurulur. Sistem hər halda balına uyğun olanlara baxır — sənin işin hansını daha çox istədiyini bildirməkdir.
Addım 8 — DİM elektron ərizəsini doldur
DİM-in elektron sisteminə (eservices.dim.gov.az) şəxsi kabinetinin istifadəçi adı və şifrəsi ilə daxil ol. 2026-da ixtisas seçimi 12–19 avqust tarixlərində aparıldı. Mərhələlər:
- Şəxsi məlumatları yoxla (ad, soyad, qrup).
- İxtisas kodlarını üstünlük sırası ilə daxil et (15-dək).
- Eyni ixtisası həm dövlət sifarişli, həm ödənişli istəyirsənsə, kodu iki dəfə — hər forma üçün ayrıca yaz.
- Son yoxlamadan sonra «Təsdiq» düyməsini bas.
Təsdiqdən sonra ərizədə düzəliş etmək mümkün deyil — ona görə hər kodu əvvəlcədən yoxla və son saatları gözləmə.
DİM ərizə — addım-addım →
Addım 9 — Yerləşdirməni gözlə
Sistem avtomatik yerləşdirir. Nəticə DİM tərəfindən rəsmi elan olunduqdan sonra universitetə təqdim olunmalı sənədlərin siyahısı və müddəti dəqiqləşdirilir. Bu mərhələdə tələsmə, rəsmi məlumatları gözlə.
Tez-tez verilən suallar
İxtisas seçimi nə vaxt başlamalıdır?
İdeal vaxt 10-11-ci sinifdir — qrup seçimi və hədəf ixtisaslar bu mərhələdə formalaşır. Ərizə isə bütün imtahan nəticələri elan olunduqdan sonra DİM elektron sistemində verilir — 2026-da 12–19 avqust tarixlərində.
Hansı ixtisas mənim üçün ən uyğundur?
Uyğunluq 4 amilə baxır: öyrənmə zövqün, güclü tərəflərin, karyera dəyərlərin və bazar tələbi. sec.az AI tövsiyə motoru bu 4 amili balla birlikdə hesablayır.
Səhv ixtisas seçsəm nə olur?
Sonradan ixtisası dəyişmək yalnız köçürmə qaydalarına uyğun, məhdud şərtlərlə mümkündür və vaxt itkisi deməkdir. Yenidən imtahan verib qəbul olmaq da bir yoldur. Bu səbəbdən ərizə öncəsi araşdırma kritikdir.
Bir ərizədə neçə ixtisas yazıla bilər?
2026-da əsas ixtisas seçimində 15-dək, boş qalan yerlər üzrə seçimdə isə 20-dək ixtisas kodu yazmaq olurdu (limit hər il DİM elanında göstərilir). Tövsiyə: limiti tam istifadə et — bir neçə arzu, əsas hissəsi real çatdığın ixtisaslar, qalanı ehtiyat.
İxtisas sırasını necə düzəltməliyəm?
Sıralama bal əlçatanlığına yox, ÜSTÜNLÜYÜNƏ görə qurulur. Sistem yuxarıdan yoxlayır: 1-ci ixtisasa çatırsansa ora qoyulursan. Ona görə ən çox istədiyin ixtisası birinci, ehtiyatları sonuncu yaz.
Ödənişli və pulsuz yerləri necə seçim?
Dövlət sifarişli və ödənişli yerlər ayrıca müsabiqədir. Eyni ixtisası hər iki formada istəyirsənsə, kodu iki dəfə yazırsan; sistem sənin qoyduğun sıra ilə yoxlayır — dövlət sifarişini ödənişlidən yuxarıda yazmaq məntiqlidir.
AI ilə ixtisas seçimini yarımca saatda et
Balını, qrupunu və maraqlarını daxil et — sec.az AI tövsiyə motoru DİM-in 1300+ ixtisasını sənin profilinə görə sıralasın.
İxtisas seçimi testinə başla →