Ümumi yanaşma
Bütün tibb ixtisasları IV qrupa aiddir (Biologiya, Kimya, Fizika). 2026 qəbul planında tibb proqramları əsasən ATU (Azərbaycan Tibb Universiteti), Naxçıvan Dövlət Universiteti (NDU) və Qarabağ Universitetində var; əczaçılıq həm də ADAU-da, fizioterapiya ADBTİA-da tədris olunur. Aşağıdakı ballar 2025-in dövlət sifarişli keçid ballarıdır (sec.az bazası).
Vacib fərq: Tibb və Stomatologiya "əsas (baza ali) tibb təhsili" ixtisaslarıdır — rezidenturaya yol bunlardan keçir. Əczaçılıq, ictimai səhiyyə, fizioterapiya və tibb bacısı işi isə ayrı proqramlardır.
1. Tibb (müalicə işi)
2025 balı: ATU 624.3 (ingilisdilli 683.7), Qarabağ Uni 614.6, NDU 604.1 (ingilisdilli 607.3) · Müddət: 6 il + 2–5 il rezidentura · Universitet: ATU, NDU, Qarabağ Uni
- Klassik "həkim" yolu. Universitetdən sonra rezidenturada ixtisaslaşma seçilir: məsələn, kardiologiya və pediatriya 4 il, ümumi cərrahiyyə 5 il, anesteziologiya-reanimatologiya 3 il.
- Üstünlük: ən geniş ixtisaslaşma seçimi, yüksək peşə nüfuzu.
- Risk: uzun öyrənmə yolu (6 il + 2–5 il rezidentura), ağır iş yükü, hüquqi məsuliyyət.
2. Pediatriya — ayrıca qəbul ixtisası deyil
DİM-in 2026 qəbul planında "Pediatriya" adlı ayrıca ixtisas yoxdur. Uşaq həkimi olmaq üçün Tibb ixtisasına qəbul olub 6 il oxuyursan, sonra rezidenturada pediatriya seçirsən (4 il).
- Kimə uyğundur: uşaqlarla işləməkdən zövq alanlara.
- Risk: emosional yük yüksəkdir — uşaqların ağır vəziyyəti.
3. Stomatologiya (diş həkimliyi)
2025 balı: ATU 615.5, NDU 600.9 · Müddət: 5 il · Universitet: ATU, NDU, Qarabağ Uni (2026 planında yeni)
- Əsas (baza ali) tibb təhsili ixtisasıdır. ATU-ya görə məzunlar diş həkimi kimi işləyə bilər; ortodontiya, üz-çənə cərrahiyyəsi kimi dar ixtisaslaşma üçün rezidentura və əlavə hazırlıq var.
- Üstünlük: tibb yollarının ən qısalarından biri — 5 illik təhsil.
- Risk: əl həssaslığı vacibdir; öz klinikanı açmaq istəsən avadanlıq xərci yüksəkdir.
- Gəlir: özəl sektorda təcrübə və klinikadan asılı olaraq çox dəyişir — dəqiq rəqəm vəd edən mənbələrə ehtiyatla yanaş.
4. Əczaçılıq
2025 balı: ATU 580.6, NDU 566.7 · Universitet: ATU, NDU, ADAU, Qarabağ Uni (2026 planında yeni)
- Dərmanların kimyası, istehsalı, keyfiyyət nəzarəti və tətbiqi. Əsas (baza ali) tibb təhsili deyil — həkimlik və rezidentura yolu açmır. Oxu müddətini universitetin tədris planından dəqiqləşdir.
- Karyera yolları: aptek, əczaçılıq şirkətləri (tibbi nümayəndə), klinik araşdırma, dərman keyfiyyət nəzarəti.
- Üstünlük: cərrahi həkimlə müqayisədə daha sakit iş ritmi, gecə növbəsi az.
- Risk: aptek işi monoton ola bilər — böyümək üçün çox vaxt əczaçılıq sənayesinə keçmək lazımdır.
5. İctimai səhiyyə
2025 balı: sec.az bazasında yoxdur · Universitet: ATU, NDU
- Müalicədən fərqli olaraq xəstəliyin qarşısının alınmasına, epidemiologiyaya və səhiyyənin təşkilinə fokuslanır. Oxu müddətini universitetin tədris planından dəqiqləşdir.
- İş yerləri: ictimai sağlamlıq qurumları, səhiyyə idarəçiliyi, beynəlxalq təşkilatlar.
- Üstünlük: klinik yük azdır, magistratura ilə beynəlxalq karyeraya açıqdır.
- Risk: bazar dardır — iş yerləri əsasən dövlət strukturlarındadır.
6. Fizioterapiya və tibb bacısı işi
2025 balı: Fizioterapiya — ATU 603.4; Tibb bacısı (qardaşı) işi — ATU 547.8, Qarabağ Uni 490.6, NDU 482.4 · Müddət: ATU-da bakalavriat, 4 il
- Fizioterapiya: travma, əməliyyat və xroniki xəstəliklərdən sonra bərpa və reabilitasiya.
- Tibb bacısı işi: xəstəxana və poliklinikalarda xəstəyə qulluq, həkimlə birgə klinik iş.
- Üstünlük: daha qısa yol, klinikada birbaşa praktika.
- Risk: həkimlik hüququ vermir; rezidentura yolu bu proqramlardan keçmir.
Hansı sənə uyğun?
Tibb sənin yolundur, əgər...
- 8–11 il oxumağa (6 il + 2–5 il rezidentura) hazırsan.
- Klassik "həkim" peşəsi səni cəlb edir.
- Stress altında dəqiq qərar verə bilirsən.
Stomatologiya sənin yolundur, əgər...
- 5 illik təhsildən sonra əməli işə başlamaq istəyirsən.
- Əl işi sevirsən, fiziki həssaslığın yaxşıdır.
- Sahibkarlıq tipində düşünürsən (öz klinika).
Əczaçılıq sənin yolundur, əgər...
- Tibb maraqlandırır, lakin xəstə qarşısında olmaq narahatlıq verir.
- Kimyaya marağın güclüdür.
- Əczaçılıq sənayesi və beynəlxalq şirkətlərdə işləmək cəlbedicidir.
İctimai səhiyyə sənin yolundur, əgər...
- Klinik yükdən qaçaraq tibbi məlumatla işləmək istəyirsən.
- İctimai sağlamlıq və beynəlxalq təşkilatlar maraqlandırır.
- Magistratura/PhD ilə akademik yola yönəlmək istəyirsən.
Mənbələr
Əlaqəli oxu
Tez-tez verilən suallar
Tibb üçün hansı qrupda imtahan vermək lazımdır?
Bütün tibb ixtisasları IV qrupa aiddir (Biologiya, Kimya, Fizika). Qrup seçimi DİM imtahanından əvvəl edilməlidir.
Stomatologiya tibbdir, yoxsa ayrı sahə?
Stomatologiya ayrıca ixtisasdır (5 il), Tibb kimi "əsas (baza ali) tibb təhsili" səviyyəsinə aiddir və eyni IV qrupda imtahan verilir. Məzunlar diş həkimi kimi işləyə bilər; dar ixtisaslaşma üçün rezidentura var.
Əczaçılıqdan sonra həkim olmaq olar?
Yox, əczaçılıq və Tibb ayrı proqramlardır, əczaçılıq diplomu rezidenturaya yol açmır. Həkim olmaq üçün Tibb ixtisasına yenidən qəbul olub 6 il oxumaq lazım gələr. Əczaçılıqdan magistratura ilə klinik tədqiqat və ya akademik karyeraya keçmək olar.
Tibb diplomu xaricdə işə yarayır?
Bəli, lakin hər ölkədə diplomun tanınması və lisenziya proseduru ayrıdır: məsələn, ABŞ-da USMLE imtahanları, Almaniyada Approbation üçün bilik yoxlaması (Kenntnisprüfung), Türkiyədə diplomun tanınması (denklik) tələb olunur. Planlaşdırdığın ölkənin rəsmi qaydalarını əvvəlcədən yoxla.
Tibb ixtisasında qadın həkim üçün uyğun sahə hansıdır?
Bütün sahələr açıqdır, gender amilinin texniki rolu yoxdur. Seçimi maraq, bacarıq və istədiyin iş rejiminə görə et.
Tibb ixtisasları üzrə tam siyahı
sec.az IV qrup ixtisaslarının keçid ballarını və universitet siyahısını verir.
Tibb ixtisaslarına bax →