Ana səhifə › Blog › Universitetlərarası transfer
Strategiya · 9 dəq oxu

Universitetlərarası transfer — necə, nə vaxt?

Birinci kursdan sonra ixtisas və ya universitet dəyişdirmək mümkündür. Şərtlər, müddətlər və ən çox edilən səhvlər.

3 fərqli dəyişiklik növü

  • Universitetlərarası köçürülmə — bir universitetdən başqasına, eyni və ya eyni ixtisas qrupundakı başqa ixtisasa.
  • İxtisas və ya təhsilalma formasının dəyişdirilməsi — eyni universitet daxilində başqa ixtisasa (və ya əyanidən qiyabiyə və əksinə) keçid.
  • Ödənişlidən dövlət sifarişinə keçid — eyni ixtisasda maliyyə statusunun dəyişməsi.

İlk ikisi Elm və Təhsil Nazirliyi Kollegiyasının 21 fevral 2024-cü il tarixli KQ-02 nömrəli qərarı ilə təsdiqlənmiş Qaydalarla tənzimlənir və müraciət portal.edu.az üzərindən elektron qaydada verilir.

1. Köçürülmənin əsas şərtləri

Nazirliyin rəsmi izahına görə:

  • Kredit şərti — oxuduğun müddət üçün nəzərdə tutulan kreditlərin ən azı yarısını toplamalısan; toplamayan tələbə köçürülmür.
  • Bal şərti — qəbul imtahanında topladığın bal köçürülmək istədiyin ixtisasın minimal keçid balından aşağı olmamalıdır.
  • İxtisas qrupu — yeni ixtisas DİM-in müəyyən etdiyi eyni ixtisas qrupunda olmalıdır.
  • Tədris dili — tədris dilini dəyişməyə, bir qayda olaraq, icazə verilmir (ingilis dili ilə bağlı istisnalar var).
  • Son kurs — buraxılış kursunda olan və normativ təhsil müddətini aşmış tələbələr köçürülmür.
  • Maliyyə statusu — köçürülən və ya ixtisasını dəyişən tələbə təhsilini yalnız ödənişli əsaslarla davam etdirir (eyni ixtisas üzrə köçürülən dövlət sifarişli tələbələr istisnadır).

2. Müddət və müraciət pəncərəsi

Köçürülmə ildə bir dəfə, yay tətili dövründə aparılır. Deməli, ən tezi birinci kursu bitirdikdən sonra müraciət edə bilərsən. Qeydiyyat pəncərəsi qısadır — məsələn, 2024-cü ildə portal.edu.az-da qeydiyyat 25–31 iyul tarixlərində aparılıb.

Vacib: iyul ayında edu.gov.az-ın xəbərlərini və portal.edu.az-ı izlə — tarixlər hər il ayrıca elan olunur.

3. Sənəd paketi

  • portal.edu.az-da elektron ərizə
  • Akademik arayış (transkript) — keçilmiş bütün fənlər, kreditlər və qiymətlər
  • Şəxsiyyət vəsiqəsi
  • Köçürülmə səbəbini əsaslandıran sənədlər (tələb olunarsa)
  • Ödənişli oxuyursansa, təhsil haqqı borcunun olmaması barədə arayış

Dəqiq siyahı hər il portalda göstərilir — müraciətdən əvvəl yoxla.

4. Kreditlər necə nəzərə alınır?

Kredit sistemi Qaydalarına görə köçürülən tələbənin əvvəl qazandığı kreditlər nəzərə alınır. Yeni universitet keçdiyin fənləri öz tədris planı ilə müqayisə edir:

  • Uyğun fənlər — kreditləri sayılır.
  • Tədris planları arasındakı fərq — fərq yaradan fənləri əlavə olaraq keçməli ola bilərsən.

Praktiki nəticə: köçürülmə nə qədər gec olsa və ixtisaslar bir-birindən nə qədər fərqli olsa, keçməli olduğun fənn fərqi bir o qədər çox olur.

5. Tipik hallar

Eyni ixtisas, başqa universitet

Ən sadə haldır: tədris planları oxşardır, kreditlərin çoxu sayılır. Dövlət sifarişli oxuyursansa, bu halda statusun qorunur.

Eyni qrupda başqa ixtisas

Mümkündür, amma qəbul balın yeni ixtisasın keçid balından aşağı olmamalıdır və təhsilini ödənişli davam etdirəcəksən. Fənn fərqi adətən daha çox olur.

Başqa qrupun ixtisası

Köçürülmə yolu ilə mümkün deyil — belə keçid üçün DİM imtahanını yenidən verib həmin qrup üzrə qəbul olmaq lazımdır.

6. Ödənişlidən dövlət sifarişinə keçid

Eyni universitet, eyni ixtisas — yalnız maliyyə statusu dəyişir.

  • Qanunvericilik ödənişli qəbul olunub sonradan dövlət sifarişi statusu alan tələbələri nəzərdə tutur, lakin bu, boşalan dövlət sifarişli yerlərdən və müvafiq qaydalardan asılıdır — avtomatik hüquq deyil.
  • Şərtləri (akademik göstəricilər, boş yerin olması) öz universitetinin tədris hissəsindən dəqiqləşdir.
  • Unutma: universitet və ya ixtisas dəyişəndə əksinə, dövlət sifarişli yer adətən itirilir (eyni ixtisas üzrə köçürülmə istisnadır).

7. Tez-tez edilən 5 səhv

  1. Çox gec qərar. Buraxılış kursunda köçürülmə mümkün deyil, gecikdikcə fənn fərqi artır.
  2. Keçid balını yoxlamamaq. Qəbul balın hədəf ixtisasın keçid balından aşağıdırsa, müraciət işə yaramır.
  3. Kreditləri yığmamaq. Kreditlərin yarısını toplamayan tələbə köçürülmür — akademik borcları vaxtında bağla.
  4. Maliyyə statusunu nəzərə almamaq. İxtisas və ya universitet dəyişəndə dövlət sifarişli yer adətən itirilir və təhsil ödənişli davam edir.
  5. Qeydiyyat tarixlərini qaçırmaq. Portalda qeydiyyat cəmi bir neçə gün açıq olur.

Tez-tez verilən suallar

Bütün universitetlər transfer qəbul edir?

Qaydalar dövlət və özəl ali təhsil müəssisələrinə şamil olunur, amma xüsusi təyinatlı (məs., hərbi) təhsil müəssisələrinin öz qaydaları var. Xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslara keçmək üçün qabiliyyət imtahanından keçmək lazımdır, tibb ixtisasları üzrə isə əlavə məhdudiyyətlər mövcuddur.

Tibb ixtisasında transfer mümkündür?

Yalnız sərt şərtlərlə — ümumi qaydalarla yanaşı tibb ixtisasları üçün əlavə məhdudiyyətlər var. Dəqiq şərtləri köçürülmə elanında və ATU-nun tədris hissəsində yoxla. Tibbdən başqa qrupun ixtisasına keçid köçürülmə ilə mümkün deyil.

Xaricdən transfer Azərbaycana mümkündür?

Bəli, amma əlavə şərtlərlə: Təhsildə Keyfiyyətin Təminatı Agentliyindən qismən akademik tanınma arayışı tələb olunur, həmçinin beynəlxalq imtahan nəticəsi (məs., SAT) və ya xarici universitetin nüfuzu ilə bağlı şərtlər var. Akkreditasiyasız xarici universitetlərdən və distant təhsildən köçürülmə qəbul edilmir. Aktual həddləri edu.gov.az-da yoxla.

Transfer zamanı təqaüd itirilir?

Eyni ixtisas üzrə köçürülən və akademik göstəricilərinə görə təqaüd qazanmış tələbə köçürüldüyü universitetdə də həmin ixtisas üzrə təqaüd siyahısına daxil edilir. Digər hallarda təqaüd yeni universitetdə ÜOMG-yə görə təyin olunur — dəqiq vəziyyəti tədris hissəsindən öyrən.

Transfer üçün xüsusi imtahan var?

Ümumi köçürülmə qaydasında ayrıca giriş imtahanı yoxdur — qərar qəbul balı, kreditlər və sənədlər əsasında verilir. İstisna xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslardır: onlara keçmək üçün qabiliyyət imtahanından keçmək lazımdır.